Búp bê Matryoshka – MS: 1115

Bộ búp bê gỗ trong ảnh là búp bê Matryoshka (hay còn gọi là búp bê Nga, búp bê lồng nhau), một biểu tượng văn hóa truyền thống nổi tiếng của nước Nga.

Ý nghĩa chính của búp bê Matryoshka:

• Tượng trưng cho tình mẫu tử và khả năng sinh sản: Tên “Matryoshka” xuất phát từ “Matryona” – một tên nữ phổ biến ở Nga xưa, nghĩa là “người mẹ” hoặc “người mẹ nhỏ”. Con búp bê lớn nhất thường đại diện cho người mẹ, “chứa đựng” các con nhỏ hơn bên trong, tượng trưng cho việc người mẹ mang thai và bảo vệ con cái, cũng như sự sinh sôi nảy nở của gia đình.
• Biểu tượng của gia đình lớn, đoàn kết và thống nhất: Các con búp bê lồng ghép vào nhau thể hiện sự quây quần, gắn bó giữa các thế hệ trong một gia đình Nga truyền thống (từ bà, mẹ đến con cháu). Nó nhấn mạnh giá trị gia đình đa thế hệ sống chung, chăm sóc lẫn nhau.
• Chu kỳ cuộc sống và sự chân thành: Việc mở từng lớp để lộ con nhỏ hơn bên trong ẩn dụ cho việc khám phá sự thật sâu sắc, hoặc khi ai đó “mở lòng” hoàn toàn (cho thấy “con búp bê nhỏ nhất” – phần chân thực nhất bên trong).
• Sự phong phú, sức khỏe và vẻ đẹp nữ tính: Hình dáng tròn trịa, mũm mĩm của búp bê gợi hình ảnh người phụ nữ Nga khỏe mạnh, phúc hậu, với má hồng và trang phục truyền thống.

Búp bê Matryoshka ra đời cuối thế kỷ 19 (khoảng 1890-1900), lấy cảm hứng từ búp bê lồng nhau của Nhật Bản nhưng được nghệ nhân Nga biến tấu thành biểu tượng riêng. Bộ truyền thống thường có 5-7-10 con (như bộ 10 con cao 20cm trong ảnh của bạn), làm từ gỗ bạch dương hoặc gỗ lipa, vẽ tay tỉ mỉ.

Đặc điểm của bộ trong ảnh:

Bộ này là kiểu vẽ cháy gỗ (pyrography hoặc wood burning) – một kỹ thuật nghệ thuật dùng nhiệt để “khắc cháy” họa tiết lên gỗ, tạo hiệu ứng nâu đen tự nhiên, sau đó điểm xuyết màu (như đỏ, xanh). Kiểu này khác với Matryoshka truyền thống thường vẽ sơn màu rực rỡ (hoa văn, khăn trùm đầu sarafan).

Đây là một biến tấu hiện đại/handmade, vẫn giữ ý nghĩa cốt lõi nhưng mang vẻ cổ điển, nghệ thuật hơn. Bộ 10 con như vậy thường được bán làm quà lưu niệm Nga tại Việt Nam